คนเคยหนุ่ม(3) : ดอกหางนกยูงสีแดงฉาน บานอยู่เต็มฟากสวรรค์ฯ

วิทยากร เชียงกูล เขียนบทกวีอันโด่งดังก่อนเกตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ที่ชื่อ “เพลงเถื่อนแห่งสถาบัน” วิจารณ์ระบบการศึกษาไทย ซึ่งส่งผลต่อความคิดของหนุ่มสาวในยุคนั้น กลายเป็นบทกวีที่ได้รับการพูดถึงจนทุกวันนี้

ผมในวัยเด็กหนุ่ม ก็ได้รับความคิดอิทธิพลจากบทกวีดังกล่าวเช่นกัน ผมจดจำท่อนที่ว่า “ดอกหางนกยูงสีแดงฉาน บานอยู่เต็มฟากสวรรค์ฯ” อย่างขึ้นใจ ส่วนเนื้อหาอื่นนั้นก็พอจะรู้บ้างไม่รู้บ้าง ตามประสาเด็กมัธยมปลายบ้านนอกคนหนึ่ง

ผมจำถ้อยคำ….ดอกหางนกยูงสีแดงฉาน บานอยู่เต็มฟากสวรรค์ฯ…ได้ขึ้นใจเพราะอยากจะมาเห็นด้วยตาตนเองในฐานะนักศึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ผม ณ ปี พ.ศ.โน้น 2525-2526 ความอยากดังกล่าวมีโอกาสที่จะเป็นจริงน้อยมาก แม้รัฐธรรมนูญจะกำหนดความเท่าเทียมกันของประชาชนไทย แต่ตามความเป็นจริงก็หาได้เท่าเทียมกันไม่ คนที่มีฐานะทางเศรษฐกิจและสังคมดีกว่า ย่อมมีโอกาสอะไรดีๆมากกว่าอยู่แล้ว

Read the rest of this entry »

คนเคยหนุ่ม (2): ชีวิตจริงต้นฤดูฝน

ในที่สุดก็มาถึงกรุงเทพฯ นครหลวงของประเทศไทยอันเป็นที่รักยิ่ง ในเช้าวันต้นฤดูฝน!

ผมลงรถไฟที่หัวลำโพง  พร้อมกับผู้คนมากมาย  มากยิ่งกว่างานวัดที่บ้านเสียอีก ต่างหอบหิ้วข้าวของจากรถไฟเดินกันออกไปสู่ทางของใครของมัน  ผมก็เดินสอดส่ายสายตาหาป้ายที่เขียนว่า นักศึกษาโครงการช้างเผือก ธรรมศาสตร์ ซึ่งรุ่นพี่เขาจะมารับที่หัวลำโพงแห่งนี้  ตามจดหมายที่ทางมหาวิทยาลัยแจ้งไป

ผมลืมเรื่องคิดถึงบ้าน คิดถึงพ่อแม่ตั้งแต่ตื่นขึ้นมาจากอาการหลับๆตื่นๆบนรถไฟ  ในตอนตีห้ากว่าๆ ที่รถไฟเคลื่อนตัวเข้าสู่กรุงเทพฯ  โดยเฉพาะแสงไฟอันสว่างไสวของสนามบินดอนเมือง ที่เคยได้ยินแต่ชื่อ

กลางคืนของกรุงเทพฯ มันเหมือนกลางวันของบ้านนอกจริงๆครับเจ้านาย  มันสว่างไสวอย่างนี้นี่เอง เขาจึงเรียกว่ามันเป็นเมืองแห่งแสงสีวิไล

ลูกๆหลานๆที่เกิดมาทีหลัง อาจสงสัย อะไรจะขนาดนั้น แต่นี่คือความจริงครับ เพราะเมื่อ 25 ปีก่อน บ้านนอกยังเป็นบ้านนอก กรุงเทพฯยังเป็นกรุงเทพฯ ไม่ได้มีถนนชั้นดีเชื่อมโยงเป็นตาข่ายเหมือนปัจจุบัน  ที่บ้านผมนั้นโทรทัศน์ดูได้ชัดๆแค่ช่องเจ็ดสี    เครือข่ายอินเตอร์เน็ตก็ยังไม่มี  โทรศัพท์มือถือยังเป็นเรื่องในนิยายวิทยาศาสตร์  แม้โทรศัพท์พื้นฐานที่บ้านผมซึ่งเป็นอำเภอเล็กๆกลางป่าเขา ชายแดนอุบลใต้สุดติดเขมรกับลาว ก็ยังไม่มีเลย  การติดต่อสื่อสารที่เร็วที่สุดก็คือใช้โทรเลข ซึ่งไปรษณีย์ไทยเพิ่งยกเลิกเมื่อ 30 เมษายน 2551 ที่ผ่านมา

ผมกับเพื่อนๆที่มาในฐานะเดียวกัน คือนักศึกษาเรียนดีจากชนบท รวมตัวกันที่จุดนัดพบหลายสิบชีวิต เราล้วนมาจากแผ่นดินอีสาน  จากจังหวัดเดียวกับผมก็มี   โดยรุ่นพี่ที่เป็นนักศึกษาเรียนดีรุ่นก่อนเรามาคอยรับจับต้อนน้องๆผู้มาใหม่ขึ้นรถบัสของมหาวิทยาลัยพาเข้าที่พักเป็นลำดับแรก

Read the rest of this entry »

เพราะโลกหมุนไป จิตวิญญาณของคนจึงหมุนไป

ผมอยากจะเขียนถึงสถาบันการศึกษาที่ผมเคยเรียนเมื่อ 20 กว่าปีก่อนคือ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ผมเข้าธรรมศาสตร์เมื่อปี 2526  เด็กมหาวิทยาลัยรุ่นผมนั้นเป็นรุ่นที่แปลกพอสมควร เป็นรุ่นที่เรียนชั้นมัธยมที่เรียกว่า มัธยมศึกษา หรือ ม.ศ.รุ่นสุดท้าย  ย้อนไประดับประถามปลายก็เป็นรุ่นที่เรียนประถมปีที่ 7 รุ่นสุดท้ายเหมือนกัน พอเข้ามหาวิทยาลัย ก็เป็นรุ่นที่เป็นรอยต่อระหว่างสังคมนิยมกับทุนนิยม (ในความเข้าใจของผม) กล่าวคือ เป็นช่วงสุดท้ายของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย  ผมได้รับรู้การกลับคืนเมืองของบรรดาผู้เข้าร่วมสงครามปฏิวัติ  ได้ทันวาทะ “ผมคือสิ่งชำรุดทางประวัติศาสตร์” ของ อาจารย์เสกสรรค์ ประเสริฐกุล พร้อมทั้งอ่านรวมเรื่องสั้น “ฤดูกาล” ด้วยความดื่มด่ำ ขณะเดียวกันรุ่นพี่ที่เข้ามหาวิทยาลัยมาก่อนสองสามปี ก็เอาหนังสือสรรนิพนธ์เหมาเจ๋อตุงมาให้อ่าน  ส่วนผมเองนั้นก็อ่านซาร์ตบ้าง  อ่านการ์มูบ้าง  อ่านโกวเล้ง อ่านทอม แคลนซี อ่านอาซิมอฟ อ่านสุชาติ สวัสดิ์ศรีและความเงียบ  ขณะเดียวกันหนังสือแนว How to ก็กำลังเติบใหญ่ขยายตัวพร้อมกับเศรษฐกิจไทยก้าวเข้าสู่ยุคแห่งการแข่งขัน  คนจำนวนมากกระหายและแสวงหาความร่ำรวยตามการขยายตัวทางเศรษฐกิจ ผมก็อ่านหนังสือชุดที่แนะนำหนทางรวยของ เดล คาร์เนกี้ อย่างเอาจริงเอาจังเหมือนกัน

            แน่นอนครับว่า  พวกผม(คือบางส่วนของนักศึกษา ส่วนเล็กๆ) ย่อมจะตั้งคำถามต่อทุกสิ่งทุกอย่าง ทั้งระบบการศึกษาที่เรากำลังศึกษาอยู่ ว่าแท้ที่จริงแล้วมันให้คำตอบอะไรแก่เราหรือไม่  สิ่งที่เราต้องเรียนกับสิ่งที่เราต้องการมันไปกันได้แค่ไหน  ถ้าไปกันไม่ได้แล้วเราจะทำยังไง  คนหนึ่งก็ว่า ไม่ต้องเรียนมันแล้ว ไปหาเอาจากทางอื่น อีกคนก็ว่า เรียนๆไปเถอะ ให้เสร็จๆไป  จะได้ไปหาสิ่งที่เราต้องการจากทางอื่น 

            ผมจึงรู้สึกว่าเด็กมหาวิทยาลัยรุ่นผมนั้นจับฉ่ายเป็นยิ่งนัก บางครั้งไม่รู้ว่าจะเอาอย่างไรกันแน่  บางคนติดค้างอยู่ในมหาวิทยาลัยหลายปีกว่าจะเรียนจบ หลายคนเลิกเรียนไปเลย  หลายคนจบออกมาตามระเบียบพร้อมด้วยความมึนงงในหัวใจ

Read the rest of this entry »