เงินกับความโลภ

เรื่องนี้เกิดขึ้นกับผมหลายปีมาแล้ว ตอนนั้นผมได้รับการชักชวนจากเพื่อนคนหนึ่ง ให้ไปฟังแผนการตลาดของบริษัทแห่งหนึ่ง ที่ขายสินค้าประเภทบำรุงสุขภาพ   อวดสรรพคุณมากมายหลายหลาก  เป็นต้นว่า แก้อัมพฤกษ์  รักษาโรคกระเพาะ  บำรุงเลือด  เอาเป็นว่าเกือบทุกอวัยวะในร่างกาย ตัวยานี้รักษาหรือส่งเสริมให้ดีได้ทั้งสิ้น

พวกเราหลายคนคงนึกออก นี่เป็นสินค้าขายตรง ตรงการตลาดแบบหลายชั้น หรือ Multi Level Marketing ที่เขาบอกว่ารวยเร็ว รวยจริง (แต่การรวยพรวดพราดส่วนมากเป็นเรื่องต้มตุ๋น) นั่นเอง

ก่อนที่จะพาผมไปที่สำนักงานบริษัทฯแห่งนั้น เขานัดเจอผมก่อน  เราเจอกันแล้วก็พูดคุยถามไถ่เรื่องชีวิตความเป็นอยู่กันตามประสาเพื่อนที่นานๆเจอกันสักครั้ง   เขาพูดถึงเรื่องการทำธุรกิจที่มีอยู่แล้ว  ซึ่งเป็นไปด้วยดี มีความสำเร็จตามเป้าหมาย วางระบบลงตัวแล้ว  จึงมีเวลาหาลู่ทางใหม่ๆที่สามารถผันเงินที่มีอยู่ล้นเหลือในระบบให้เข้ามาสู่กระเป๋าของตัวเองมากขึ้น  และธุรกิจที่เขาชักชวนผมมาดูในวันนี้ เป็นอีกทางหนึ่งที่สามารถตอบสนองจุดประสงค์นั้นได้

ผมปรารภกับเขาว่า  โลกทุกวันนี้มีแต่เรื่องกำไรเต็มไปหมด  ชีวิตของคนต้องขึ้นอยู่กับผลกำไร   ลมหายใจของคนเกือบจะเป็นเงินไปหมดแล้ว  เขาบอกว่ามันเป็นไปตามกลไกของระบบทุนนิยม  และทุนนิยมเป็นคำตอบของสังคมในยุคนี้  ระบบอื่นๆต่างพ่ายแพ้ไปหมดแล้ว  ไม่ว่าคอมมิวนิสต์ หรือสังคมนิยม  แม้ประชาธิปไตยแบบอุดมคติล้วนๆก็ไม่มีแล้ว              

เขาบอกผมว่า  เราต้องเรียนรู้ที่จะอยู่กับมัน  ในเมื่อสังคมเป็นเช่นนี้  ระบบเป็นเช่นนี้  และเราอยู่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมเช่นนี้  การที่เราแสวงหากำไรหรือเงินทองมันก็เป็นเรื่องธรรมดา  ขอเพียงอย่าให้มันมีอิทธิพลเหนือเรา หรือควบคุมเรา    แต่เราต้องเป็นฝ่ายใช้มันให้เกิดประโยชน์

แล้วเขาก็วกเข้ามาถึงเรื่องธุรกิจที่ชักชวนผมมาลองฟังดู  เขาเล่าว่ามันเป็นธุรกิจที่ให้ผลตอบแทนรวดเร็วและง่าย  โดยอาศัยสินค้าเป็นเครื่องมือ  เขาอธิบายว่า โดยพื้นฐานแล้วคนเรามีความโลภ  อยากได้ไม่สิ้นสุด  ขอเพียงมีช่องทางที่จะได้คนก็มักจะกระโจนเข้ามาอย่างรวดเร็ว   ธุรกิจนี้จึงดำเนินไปบนพื้นฐานความโลภของคน  เขาย้ำว่า แม้แต่สังคมมนุษย์ก็อยู่มาได้เพราะความโลภของคน 

เมื่อเรารู้แบบนี้  เรามีช่องทางหาประโยชน์ได้   เมื่อเราเข้าใจ เราก็จะไม่เป็นฝ่ายเสีย  เมื่อเราควบคุมได้ เราก็จะมีแต่ได้  เขาสรุปก่อนที่พาผมไปที่สำนักงานบริษัทฯ

ที่สำนักงานซึ่งอยู่ที่ศูนย์การค้าแห่งหนึ่งเต็มไปด้วยผู้คน มีทั้งหนุ่มสาวและผู้ที่อยู่ในวัยเกษียณ  ผมไม่นึกว่าคนจะมากมายขนาดนี้  มีทั้งที่นั่งคุยกันอยู่ที่โต๊ะ  มีทั้งที่ยืนคุยกันอยู่ตามซอกมุมต่างๆ  เขาพาผมไปที่โต๊ะตัวหนึ่งที่มีคนนั่งอยู่แล้วสี่ห้าคน  ซึ่งล้วนแต่อยู่ในวัยหนุ่มสาว  โดยมีหญิงสาวคนหนึ่งทำหน้าที่อธิบายแผนการตลาดให้คนอื่นๆฟัง

น้ำเสียงของเธอเต็มไปด้วยความมีชีวิตชีวา  แผนการตลาดที่เธอบอกนั้นไม่มีอะไรมาก  เพียงแค่ชักชวนคนมาเป็นสมาชิก  ซื้อสินค้าไปใช้หรือเอาไปให้คนอื่นก็ไม่ผิด  ยิ่งชักชวนมามากก็ยิ่งได้ผลประโยชน์มาก  เมื่อคนที่เราชักชวนมาไปชวนคนอื่นๆมาเป็นสายงานอีก เราก็ได้ผลประโยชน์ด้วย  เธออธิบายพร้อมยกตัวอย่างคนที่ประสบความสำเร็จ  มีรายได้เดือนละเป็นแสนๆ   เป็นล้านก็มี  ตัวเธอเองก็ได้เป็นแสน  โดยมีหลักฐานคือบัญชีการจ่ายเงินของบริษัทฯที่จ่ายให้สมาชิกทุกๆวันให้ดู

เธอชักชวนให้ผมสมัครสมาชิก  สมัครเร็วก็ได้ผลประโยชน์เร็ว  ถึงแม้ผมจะยังไม่ได้ชวนใครมาต่อสายงานของผมก็ไม่ต้องเป็นห่วง  เพราะเธอและเพื่อนของผมจะหามาต่อให้ก่อน  ทั้งเธอยังตกย้ำว่า  งานนี้ไม่ยาก  รู้จักคนเยอะๆก็ชวนมา  เมื่อชวนมามากๆต่อไปไม่ต้องทำอะไรเงินก็จะไหลเข้ามาในบัญชีทุกๆวัน

เมื่อเห็นตัวเลขผลประโยชน์ที่เธอยกมาให้ดู  มันช่างเป็นตัวเลขที่สวยงามเหลือเกิน  สำหรับผู้แสวงหากำไรแล้ว นี่คือโอกาสอันงามที่จะปล่อยให้หลุดมือไปไม่ได้  ผมมองไปรอบตัว  มองเพื่อนที่นั่งอยู่ข้างๆ  มองเพื่อนร่วมโต๊ะที่ฟังแผนการตลาดพร้อมกับผม  แล้วมองมือตัวเอง

ถ้าผมมองหน้าตัวเองได้ตอนนั้น  ผมคงเห็นใบหน้าหนึ่งที่แตกต่างจากคนที่อยู่ในบริเวณนี้แทบจะสิ้นเชิง

ผมบอกหญิงสาวที่เป็นผู้อธิบายแผนการตลาดให้ฟังว่าผมมีนัดในอีกครึ่งชั่วโมงข้างหน้า  ผมต้องไปแล้ว  ขอบคุณที่อธิบายสิ่งดีๆให้ฟัง  เพื่อนเดินมาส่งผมที่รถ  ผมบอกเขาว่า  ธุรกิจนี้มันสร้างเงินให้คนได้เยอะ มันเป็นธุรกิจที่ดำเนินไปบนพื้นฐานความโลภของคนอย่างที่เขาบอกจริงๆ

“ตกลงจะเอาเงินพวกนี้ไหมล่ะ”  เขาถามผม  “หรือไม่อยากได้เงิน”

“เงินน่ะอยากได้”  ผมตอบ  “แต่ตอนนี้ยังไม่โลภ”

ผมอยากจะบอกเพื่อนอยู่เหมือนกันว่า  ผมก็อยากได้เงิน  มีความต้องการเงินเป็นอย่างมาก มีความจำเป็นที่จะต้องใช้เงินเป็นจำนวนไม่น้อย  แต่ผมก็ไม่อยากที่จะได้เงินแบบนี้   วิธีการนี้ไม่เหมาะสำหรับผม

คนกลุ่มหนึ่งให้ความสำคัญกับคุณค่ามากกว่าราคาของเงิน  หมายความว่าเงินที่เขาได้มานั้นมันมีบางอย่างที่ทำให้รู้สึกพอใจ ภูมิใจหรืออะไรสักอย่างที่เป็นคุณค่าให้ใจสัมผัสได้  แม้ว่าราคามันอาจน้อยนิดก็ตาม  ส่วนเงินจากธุรกิจที่เพื่อนผมบอกว่าตั้งอยู่บนพื้นฐานความโลภของคนนั้น  ถึงมีราคาสูงยิ่ง  แต่มีค่าน้อยนิดสำหรับคนกลุ่มนี้

ผมก็เป็นส่วนหนึ่งของคนกลุ่มนี้ครับ.

…

 

[ของแถม : ระบบขายตรงแท้ๆนั้นดี แบ่งปันผลประโยชน์อย่างยุติธรรมระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย และระหว่างผู้ขายต่างระดับชั้น คือผู้ซื้อได้สินค้าที่มีคุณภาพสมราคาที่แพงกว่าสินค้าทั่วไป ผู้ขายก็ได้ผลประโยชน์ตอบแทนตามลำดับขั้นที่ชัดเจน แต่หลายกรณีเป็นการเล่นแชร์ที่นำการตลาดมาใช้จูงใจ ผลสุดท้ายคนที่อยู่ปลายโซ่ตายลูกเดียว]