โกศลทอล์ค

Blog, Blogger ในฐานะ Citizen Journal, Citizen Reporter

ปัจจุบันบล็อกไทยขยายตัวอย่างรวดเร็ว ทั้งบล็อกเดี่ยวๆที่บล็อกเกอร์ทำขึ้นมาโดยใช้ซอฟท์แวร์ของผู้ให้บริการฟรี อาทิ Word Press  หรือเขียนขึ้นมาเอง   และ Free Blog ที่มีอยู่มากมายทั้งของไทยและต่างประเทศ รวมถึง บล็อกขององค์กรต่างๆ ที่เปิดให้คนทั่วไปทำบล็อกฟรี ซึ่งจำนวนบล็อกที่แท้จริงนั้น ไม่มีใครได้สำรวจอย่างจริงจัง  แต่ก็น่าจะใกล้เคียงกับจำนวนผู้ใช้อินเตอร์เน็ต  เพราะเมื่อรู้จักใช้อินเตอร์เน็ตแล้ว คงมีน้อยคนที่ไม่รู้จักบล็อก

Blog ได้กลายเป็นคลื่นแห่งการสื่อสารลูกใหม่ของศตวรรษที่ 21  ที่สืบเนื่องมาจากผลของ “คลื่นลูกที่สาม” ใน ช่วงปลายศตวรรษที่ 20 ตามทฤษฎีของ อัลวิน ทอฟเลอร์ ที่แบ่งสังคมมนุษย์ออกเป็น 3 ช่วงใหญ่ๆ คือ ช่วงคลื่นลูกที่ 1  ยุคการเกษตร คลื่นลูกที่สอง  ยุคอุตสาหกรรม และคลื่นลูกที่สาม ยุคข้อมูลข่าวสาร ซึ่งการเกิดขึ้นของ Blog นั้นย่อมเป็นผลพวงมาจากการพัฒนาเทคโนโลยีข้อมูลข่าวสาร (Information and Communication Technology-ICT) และ Blog ก็เป็นส่วนหนึ่งของ ICT ดังกล่าว โดยมีสถานะเป็น ทั้ง Technology และ Information and Communication ด้วย

คลื่นลูกที่สามได้ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงแก่สังคมอย่างรวดเร็วและแบบก้าวกระโดด  โดยเฉพาะเทคโนโลยี ICT ได้สร้างสรรค์เครื่องมือสื่อสารใหม่ๆที่เปิดโอกาสให้ปัจเจกชนสามารถเข้าถึงและใช้งานได้ทุกระดับชั้น เทคโนโลยีเหล่านี้กระจายไปได้ทุกซอกมุมของโลก ในที่นี้จะขอกล่าวถึงเฉพาะ Blog เท่านั้นครับ

Blog ได้กลายเป็นเครื่องมือสื่อสารที่คนธรรมดาสามารถเป็นเจ้าของและสร้างเนื้อหาเองได้อย่างอิสระ เป็น “การสื่อสารผ่านบล็อก” ที่เป็นทางเลือกใหม่ของทั้งผู้ส่งสารและผู้รับสาร ก่อให้เกิดรูปแบบของสื่อสมัยใหม่ขึ้นมาอีกชนิดหนึ่ง ที่จัดเข้าอยู่ในสื่อภาคพลเมือง (Citizen Journal)   โดยแต่ละ Blog ก็คือสื่อดังกล่าว และ Blogger  ก็เป็นนักข่าวพลเมือง ( Citizen Reporter) ที่เสนอข่าวสารในมุมมองและในเรื่องที่ตนเองสนใจ

โดยส่วนตัวแล้ว ผมเชื่อว่า ขณะนี้พวกเรา  Blogger แต่ละคนได้ทำหน้าที่นักข่าวพลเมือง ของตัวเองอย่างแข็งขัน โดยอาจจะรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ตาม  ทุก Post ทุก Entry ที่เราส่งขึ้นบล็อกนั้นก็คือข้อมูลข่าวสารที่เราสร้างขึ้นมา เป็นเนื้อหา (Content) ที่เราสร้างสรรค์และควบคุมทุกขั้นตอนเองทั้งสิ้น แสดงให้เห็นถึงทัศนคติ มุมมอง ความคิด ของเรา ต่อสิ่งใดๆ หรือเหตุการณ์ใดๆ ที่กระทำได้โดยอิสระและเสรี  ไม่มีใครมาควบคุมได้ สิ่งที่ควบคุมการนำเสนอเนื้อหาก็คือ จิตสำนึกและความรับผิดชอบของบล็อกเกอร์เอง ว่าจะคัดเลือกเนื้อหาชนิดใดนำเสนอ และโดยส่วนมากแล้ว ย่อมจะคัดเลือกเนื้อหาที่พิจารณาแล้วว่าเป็นประโยชน์ไม่ทางใดก็ทางหนึ่งนำเสนอในบล็อกของตน

บล็อกเกอร์ในฐานะปัจเจกชน  อาจนำเสนอเนื้อหาที่สุดโต่งได้ ตามความคิด ความเชื่อ และบรรทัดฐานของสังคมที่ตนเป็นสมาชิกอยู่  ความคิด ความเชื่อ ของปัจเจกชนนั้น  มีความสุดโต่งได้โดยอ้างในสิทธิแห่งมนุษยชน และเสรีภาพอันเป็นพื้นฐานสำคัญที่สังคมมนุษย์ยึดถือ แต่ก็ลืมไปว่า ขอบเขตของสิทธิและเสรีภาพนั้น ย่อมไม่เป็นการละเมิดสิทธิและเสรีภาพผู้อื่น ไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นทั้งในทางตรงและทางอ้อม จึงเห็นอยู่เสมอว่า บล็อกเกอร์ผู้เป็นปัจเจกชนสุดโต่งจำนวนหนึ่ง ได้นำเนื้อเนื้อหาโดยอ้างสิทธิและเสรีภาพเกินขอบเขต เผยแพร่ในบล็อกของตน อันเป็นการละเมิดสิทธิและเสรีภาพของผู้อื่น

ในทางตรงกันข้าม บล็อกเกอร์ที่ทำหน้าที่ตนเองในในฐานะ Citizen Reporter  ทั้งที่เป็นโดยตั้งใจและเป็นไปตามธรรมชาติจะมีการคัดเลือกข่าวสารด้วยความรับผิดชอบ โดยมุ่งประโยชน์เป็นหลัก ไม่ละเมิดหรือก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น  ในจำนวนบล็อกเกอร์ที่มีอยู่นับล้านๆคนนั้น  เป็นที่น่ายินดีว่า  ต่างก็ยึดมั่นในหลักการแห่งสื่อภาคพลเมืองและทำหน้าที่เป็นนักข่าวพลเมือง  มีเพียงจำนวนน้อยเท่านั้นที่เป็นพวกปัจเจกชนสุดโต่งที่ไม่คำนึงถึงผลกระทบในทางเสียหายต่อผู้อื่น ชุมชน และสังคม

โดยศักยภาพของปัจเจกชนนั้น แต่ละคนสามารถที่จะเป็นอะไรก็ได้ โดยเฉพาะการเป็นคนดี  ที่มีจิตอาสา  พร้อมที่จะทำเพื่อผู้อื่นได้ โดยไม่ให้ตนเองเดือดร้อน ด้วยความเชื่อมั่นดังกล่าว ผมจึงขอเชิญชวนให้พวกเราเหล่าบล็อกเกอร์ทั้งหลาย ที่เป็นปัจจเจกชนคนอิสระ ได้ช่วยกันทำหน้าที่นักข่าวพลเมือง และสร้างบล็อกของเราให้เป็นสื่อภาคพลเมืองตามความรู้และความถนัดของแต่ละคน  เพื่อยกระดับทั้งตัวสื่อคือ Blog และตัวสารคือ Content และ ผู้ส่งสาร คือ Blogger ให้เกิดการพัฒนายิ่งขึ้น ทั้งนี้ก็เพื่อประโยชน์ร่วมกันของทุกๆคนที่เรียกกันว่า “ส่วนรวม” หรือ “สังคม” หรือ “โลก”  นั่นเองครับ